بو گون، شاعیر دوستوموزون گونو ایدی ...

 

بو گون، شاعیر دوستوموز سایین رامین جهانگیرزاده­نین آد گونو ایدی. بونون بهانه­سییله، یازیچی شاعیر یولداش­لارلا بیرگه بالاجا بیر قوناقلیق یولا سالدیق. آیری آیری رنگ­لرده قوووق آلیب اونلاری ایسه شیشیرتدیک. رامین­ـین باشینا فانتزی بیر پاپاق قویدوق و دالبادال اؤزوموزدن عکس سالدیردیق. یئرینیز بوش، قارین دولو کئیک ده یئدیک، دادلی مئیوه­لر، و دویونجاق دا چای ایچدیک. ماراقلی بوراسی­دیر کی، بوردا دا، رامین یاخامیزدان ال چکمه­ییب بیر قولتوق شعر اوخودو بیزلره! آنجاق ـ کئیک اوستونده­کی شمع­لرین آلووونو پیله­مه­میشدن قاباق، اوخودوغو "یوز اوسته" آدلی شعرین بیر نئچه سطیری داها آرتیق جانیما سیندی. (http://www.cizmaqara.blogfa.com/post-72.aspx)

تانریدان شاعیر دوستوموزا اوغورلار دیله­یرک، بو تئزلییه اونون توی شیرنی­سینی ده یئمه­یی آرزولاییریق. رامین جان، آد گونون موبارک!

 

بیزیم اؤیکو 6. (یول ـ قار، سلیمان جعفری)

مین بیر گئجه: سایین سلیمان جعفری (تبریز، 1357) ایندی­یه کیمی اول شاعیر، سونرا ایسه چالیشقان بیر ژورنالیست کیمی تانینمیشدیر. او آنجاق، اؤیکو ده یازیر. اونون یول ـ قار آدلی اؤیکوسو ایلک دؤنه اولاراق، مین بیر گئجه­ـدن یاییلدیغینی سئوینجله اوخوجولارا سؤیله­مه­لی­یم. اوندان بو گؤزل اؤیکونو 1001 گئجه­ـده یاییم دئیه اختیاریمدا قویدوغو اوچون اؤز درین سایغی­لاریمی بیلیندیریرم.

***

                                         يول- قار

سلیمان جعفری

 

آيسل قورخا- قورخا ال­لريني ساچ­لارينا سورتدو. یایلیغی­نین آلتیندان چیخمیش ساچلاری­نین اوجو دونموش، بیر آز دا آغیرلیق ائدیردی.کولک آجيمادان اوزونه ووروردو. قیز، اوپ­ اوزون جادده يالقيزجا ایره­لی گئدیردی. بو هاوادا گمی­نین قالخمادیغینی بیلسه ده، یئنه گؤله ساری یورویوردو. باشقا يولو يوخ ، ليمان شهردن داها ياخين ايدي. اؤزونو گؤلون اؤبور الینه چاتدیریب ائوه دؤنملی ایدی. بيليردي ائوده ایندی اونون یولونو گؤزله­ییرلر. دالبادال ساعاتا باخماقدان بئزدی. ساعاتین دویمه­سینی باسیب اونو ایشله­مکدن ساخلادی. داها يورولموشدو. يولون قيراغيندا داياندي. بير ماشین اومیدییله گؤزلريني يولا تيکدي. کولک قار ده­نه­لريني گؤزلرينه ووروردو. گؤز ایشلَتدیکجه یول اوزونوندا بیر زاد گؤره بیلمه­دی. يولدا بير ماشینین ایزي بيله يوخ ايدي. کيم بيلير سون ماشین نئچه ساعات اؤنجه گئتميشدي؟ ...

تنقید 8. قاراباسما یاشام (علی نوری)

 

مین بیر گئجه: آشاغیداکی تنقیدی سایین علی نوری جنابلاری لاپ او اوزاق­لاردا اؤیکو توپلوسویلا باغلی یازمیشدیر. علی نوری اؤیکو یازسا دا، چوخراق آنجاق شعر یازماقدادیر. اونون شعرلری، یارپاق و آلاتوران کیمی نشریه­لرده چاپ اولموشدور. بورادا، یئنه باشقا حؤرمتلی یازیچی­لارین دا تنقیدینی (هر سطحده، و حتتا هر لحن ایله) یایماغا اؤز حاضیرلیغیمی بیلیندیریرم.

***

 

قارا باسما ياشام

علی نوری

 

آخير، نئچه ايلدن سونرا، ادبيیاتيمیزین اؤيكو ساحه‌سينده چالیشان ائتگیلي گنج يازيچي رضا كاظمي­نين اؤيكو توپلوسو ياييملاندي. لاپ او اوزاق­لاردا اؤزونه تاي بير چوخ كيتاب­لاردان باشقا بير سويه‌ده­دیر سؤزونو دئدیییمیزده، یانیلمامیشیق... بورادا آنجاق، كيتابين بوتؤولويو ایله باغلی بير نئچه سؤزدن سونرا، اوچ گؤرونتو، بير قاراباسما اؤيكوسونو قاباغیمیزا قویوب اوندان سؤز آپاراجاييق.

1ـ کیتاب یایماغین بوتون چتین­لیک­لرینی نظره آلاراق، رضا كاظمي نئچه مكتب و نئچه تكنيكده يازديغي اؤيكولرينی بير كيتابدا توپلاییب­دیرسا، منجه آنجاق توپلوسونون انتيظاميني آرادان آپاريب­دیر.

2ـ محمود مهدوي و حامد احمدي جناب­لاري "اؤلوم" و"ايت" سایاق ائلمان­لارلا اؤيكولري بيرجه‌له‌ييب‌لر. حالبوکی، لاپ او اوزاق­لاردانين قابارتمالي نئچه اؤزه­للییی اولسا، ان اؤنملي­سي شخصيت‌لري­نين ديريليیي­دير. بيز، يازيچي­نين بوتون شخصيت‌لر جيلدينده ياشاييب سونرا ایسه اونلاري يازماسيني دويا بيليريك. بو، اوخوجويا "منيم­كي­ليك" (هم­ذات­پنداري) حیسسیني ده عالي سويه­ده وئرمکده­دير.

3ـ ديل باخيميندان آمما بير پارا "آتما"لار (سكته­لر)، حرفه­اي اوخوجونو بير آز اينجيدير. صالح عطايي­نين دون­كيشوت و دلي دومرولون كؤرپوسو كيتابيندا ديلينين قايدالي اولماديغيندان دانيشيليرسا، بو دؤنه، رضا كاظمي، (ديل باخيميندان) آماتور اوخوجونو آرتيق نظرده آلماسیيلا يازي­سيني پارچا پارچا يازيب. ائله­بيل، بيري جومله‌لري بيز اوچون هؤججه‌له­يير. دئمك، منجه صالح عطايي دامين بير تاييندان دوشوب­سه، رضا كاظمي همن بو دامين او بيري تاييندان دوشمكده‌دير.

آنجاق، بو توپلودا من اوچون آرتيق گؤزل گلن اوچ گؤرونتو، بير قاراباسما اؤيكوسو؛ ...

تنقید 7. بیر اوتاقدا بئش قوناق اؤیکوسونه بیر باخیش (محمود مهدوی)

مین بیر گئجه: سایین محمود مهدوی، بیزیم اؤیکو سیرا حئکایه­لرین بئشینجی اثری کیمی یاییلان بیر اوتاقدا بئش قوناق ـا بیر تنقید یازمیش. اؤیکونون ایلک اؤنجه مین بیر گئجه­ـدن یاییلدیغینا گؤره، آزیازـدا گئتمیش تنقیدی بوردا دا گتیریرم. http://azyaz.blogfa.com/post-12.aspx

***  

ميغ‌ميغا، هؤرومچك، خوخان يازيچي، بير ده بوينو يوغون‌لار!

بير اوتاقدا بئش قوناق اؤيكوسونه بير باخيش

محمود مهدوي

 

اؤيكوده بئش كاراكتئر وار: راوي، بيرينجي و ايكينجي سوروجو، گولش­چي و سوباي كيشي.

روايت خطيني آچيقلاساق، سوروجولر بير بيرلرينه هده قورخو گلمك حدينده قاليب‌لار. او بيري‌ كاركتئرلر آنجاق فرقلي‌دير. يازيچي بو بئش نفري بير يئرده گتيرمكله توپلومداكي، گرگين دورومو تنقيده چكمك نييتينه‌دينده اولوب آيدينجاسينا دئيير: «دونندن  او كاغيذين اوزه‌رينده قورخا قورخا بو حئکايه­ني يازيرام، اؤزگه بير آدام ايچه‌ري گيرديكده ايسه اونو ياستيغيمين آلتينا باسيرام.» حالبوكي، عمومن ياراديجيليق دونياسيندا ياراديلميش اثر، ياشاييشين آيناسي اولور. ياشاييشدان ‌دا قات قات آجي اولان بير گئرچك! ... 

اؤیکوجوک 1.

بیر اؤیکوجوک

 

رضا کاظمی

 

قومپارا نئچه متير اويانليق پارتلادي. او قارني اوسته سرت‌جه‌سينه يئره سريليب باشيني ايسه ايكي الي آراسينا آلدي. يان‌يؤره‌سي دولويدو باروت و قان قوخوسويلا. بيردن بيره بورنو يارپيز اييسيندن دولدو. يئرينده‌جه قيميلدانيب گؤزلريني آچدي. داش‌تورپاغين ايچينده، دوز بورنونون قاباغيندا بالاجا بير يارپيز كولو بيتميشدي. ايچدييي يارپيز دملنميش‌لري يادينا دوشدو، بير ده قوجا آناسي…

يئنيدن دوروب قاباغا يورودوكده اونون گؤزلري دولموشدو.

 

گؤزوموز آیدین!

یئنی بیر کیتاب

معیار دیل

 ایواز طاهانین معیار دیل آدلی کیتابچاسی ایشیق اؤزو گؤردو. بو اثر تیر آیی‌نین اونوندان هله‌لیک تبریز، تهران و زنجاندا ساتیشدا اولاجاق. موللیف بو کیتابدا معیار دیلین گئرچکلشمه‌سینی انگلله‌ین مانعه‌لری آراشدیریر، بعضی اؤنه‌ری‌لر ایره‌لی سورور. کیچیک حجملی بو کیتابدا آشاغیداکی مؤوضوع‌لار اینجه‌له‌نیر:

 ـ  تاريخي سيناقدان قارماقاريشيق يازي آخين‌لاريناجان

ـ آغيز ديلي و ميللي دوشونوش

ـ معيار ديل و شعريميزين نثره اوستونلويو

ـ يئرلي راديو و تلويزيون‌لارين جالاق دیلی

ـ اينتئرنئت؛ منفي و مثبت ائتکی‌لر

ـ معيار ديل  و چئشيدلي يازي آخيم‌لاري

ـ گراماتيکايا دؤنوش

ـ بيزده ايصطيلاح يوخسوللوغو وار ...

تنقید 6. ایت مسئله ـسی (حامد احمدی)

 مین بیر گئجه: لاپ او اوزاق­لاردا اؤیکو توپلوسونا گؤره یازیلمیش بو تنقیدی، اونون یازاری حامد احمدی اؤز وئبلاقیندا یایمیشدیرسا دا، یئنه بورادا گتیریریم. حامد احمدی بیر اؤیکوچو (اؤیکو یازاری، داستان­نویس) کیمی چالیشدیغیندان علاوه، تهران عللامه بیلیم­یوردوندا چیخان بیرلیک اؤیرنجی درگیسی­نین باش­یازاری­دیر.  

قایناق: http://chuxurlar.blogfa.com/post-45.aspx

 

***

لاپ او اوزاق­لاردا کیتابینا بیر باخیش

ایت مسئله­سی

حامد احمدی

لاپ او اوزاق­لاردا بوگونکو کیتاب و خصوصن اؤیکو یوخسوللوغوندا بیر بؤیوک هدیه ایدی ادبیاتیمیزا. رضا کاظمی نئچه ایل ایش­لری­نین سئچگیسینی بیر یئره توپلاییب ادبیات سئورلره آذربایجان مدرن ادبیاتیندان بیر پنجره آچدی. اون قیسا حیکایه­دن تشکیل اولان لاپ او اوزاق­لاردا کیتابی، جیلدی­نین او سایکوتیک رنگییله آدامی اؤزونه ساری چکیر...

ایلک باخیشدا حیکایه­لرین تاریخ سیراسییلا دوزولمه­سی نظره گلیر، نییه کی سون حیکایه­لره چاتدیقدا رضا کاظمی­نین دیلی گئت گئده اؤزونو تاپیب، بیزه داها آرتیق دوغما گلیر. بو یازینی یازمامیشدان اؤنجه محمود مهدوی­نین بو کیتابا گؤره یازدیغی تنقیدی اوخودوم. محمود حیکایه­لری بیر بیر آراشدیریب تنقید ائتمه­یه چالیشمیشدی آمما منجه نئچه اثرین بیر کیتاب شکیلینده یاییلدیغیندا، اونو بیر توپلو قالیبینده گؤرمه­لیییک (حتتا او اثرلر بیر بیرینه ریطی اولماسا دا). آنجاق نییه حیکایه­لری بیر توپلو کیمی گؤرمه­یی وورغولاییب اونا بارماق قویورام؟ منه ائله گلیر کی، بو حیکایه­لرین هامیسیندا نئچه اورتاق فاکتوروموز واردی: قاری، اوشا­ق­لار، حئیوان­لار و هامیدان اؤنملی ایت! ...

ادبی چالیشمالاریمیز ...

نادر ازهری شعرلرییله تانینیر چوخراق. بو منم چیرکین­لرین بؤیوگو اونون (ایلک) شعر کیتابی­نین آدی­دیر. نادر آنجاق ادبی تنقیدلرله ده ماراقلاندیغیندان، بو ساحه­ده نئچه نئچه یازی­لاری اولموش، آیری آیری نشریه­لرده ایسه اونلاری یایمیشدیر. اونونلا دانیشدیغیم ساعات­لار همیشه من اوچون لذتلی آن­لاریمدان ساییلیر. سون گون­لرده آتاسی­گیلی یوخلاسین دئیه اردبیلده ایدی، او. گؤروش­لریمیزین بیرینده اردبیللی شیخ صفی­نین بقعه­سینه گئدیب اورانین دینج حیه­طینده بیر نئچه ساعات دانیشدیق ادبییات باره­سینده. اونو یایمادیغیما حئیف­لیییم گلن بیر سؤز دئدی ده ادبیاتچی­لاریمیزلا باغلی. ـ "... بیزیم ادبیاتچی­لاریمیزین ادبی چالیشمالاری چوخراق ادبی استمنایا اوخشاییر"، سؤیله­دی شاعیر یولداشیم. بلی، ادبی استمناء! گؤزل تعبیر دئییلدی، بو؟! سیز نئجه دوشونورسونوز؟  

تنقید 5. "لاپ او اوزاقلاردا" اؤیکو توپلوسونا بیر باخیش (2)

قایناق: http://azyaz.blogfa.com/post-9.aspx

مدرن ادبییاتا دوغرو

لاپ او اوزاق­لاردا اؤيكو توپلوسونا بیر باخيش

(ايكينجي بؤلوم)

محمود مهدوي

 

ـ گومبول سرباز بوردا كئشيك چكيردي

اؤيكو اون­ایکی صحيفه‌ده يازيلمیش­سا دا، یازیچی آنجاق یئددینجی صحيفه‌ده اوشاق­لارین نه دالسيیجا اولدوق­لارینی آشكارلایير. حالبوكي بيزده اؤيكونون آردینی ایزله­مک ماراغي يارانسین دئیه، یازیچی اؤتن صحيفه‌لرده طلب اولونان دورومو ياراتماييب. منجه مؤوضونو بو بئله اوزاتماق يئرسيز اولوب، اوشاق­لارين هره‌سي­نين آغزينا بير سؤز آتماق ايسه يارارسيز اولموشدور. دئمه‌لي اوشاق­لاري قورغوشون آتيلان يئره (عسکرلرین مشق مئیدانینا) چاتديرماغا گؤره، یئددی صحيفه‌ني دولدورماق كلمه‌لري موفتده خرجلمك­دير. یعنی اؤيكونون بیرینجی حيصه‌سي داليندا سوژئت­له باغلي مؤحكم بیر دوشونجه گؤرونمور. داها دوغروسو، "ائلناز"، "چوبان"ـلا دانيشماغا باشلادیقدان سونرا، اؤيكو گوجلو سويه‌ده یازیلیر. (یعنی بوندان قاباق نه يازيليب‌سا يئرسيز نظره گلير.)

 

تنقید 4. "دویمه" اؤیکوسو و محمود مهدوی ـنین باخیشلاری

 مین بیر گئجه: یئنه یازیچی محمود مهدوی، و بو دؤنه  بورادا گئدن بیزیم اؤیکو آدلی سیرا حئکایه­لرین ایکینجی اثرینه گؤره یازدیغی قیسا تنقیدییله. آشاغیداکی یازینی اونون وئبلاقیندان گؤتورموشم. ال­لرینه ساغلیق! http://azyaz.blogfa.com/post-8.aspx

***

زامان، مكان و سوژئت بيرلييي­نين چاتيشمامازليغي

دويمه اؤيكوسونه بير باخيش

محمود مهدوي

 

حاميد احمدي‌نين وئبلاقينا باش ووردوغوم هر زامان، بيردن بيره دئييرم يئنه هئچ هئچه­ـيله اوز به اوز اولاجاغام! آخي بو يازيچي آدي چكديييم اؤيكویله ياديمدا قاليب‌دير. حاميد وئبلاقين يئني‌لشد­يرمه‌يينده تنبل اولسا دا، اوندان 1001 گئجه‌ـده دويمه‌ني اوخوماق من اوچون سئوينديريجي بیر اولای اولموشدور. ايندي ايسه اؤيكونو اوخودوغومدان سونرا، ايچيمده يارانان دويغولاري آشاغيداكي كيمي آچيقلاييرام: ...

رسمی (ادبی) دیل بیزی قانداللاییر، سید حیدر بیات

 مین بیر گئجه: آشاغیداکی یازی عئینن آلما یولو سیته­سیندن گؤتورولوب بوردا دا یاییملانیر. بو مقاله­ده سایین حیدر بیات اؤیکو و دیلیمیزله باغلی بیر پارا اؤنملی مؤوضوع­لارا توخوناراق، جانلی اؤرنک­لرله سؤزونو ایره­لی سورور...

http://www.hbayat.azerblog.com/1387_03_19_Say=537.ay

***

رسمی (ادبی) دیل بیزی قانداللاییر

یئنی یاییملانان اؤیکولری اوزومه توتارکن

سید حیدر بیات

ایل‌لر بوندان اؤنجه، ائله بیل تکاپو درگی‌سینده بیریسی یازمیشدی: «سیمین دانشور شیراز فارس­لاری ایچینده اولان اؤزل سؤزجوک­لر و دئییم‌لری رومان­لارینا گیردیرمک­له، رومان­لارینی داها زنگین‌لشدیریر.» و آرتیرمیشدی: «بئله بیر اولاناق هر یازار ایچین یوخدور، مثلن آذربایجانلی یازارلار فارسجا یازدیغی رومان­لارینا، اؤز دیل‌لریندن بیر شئی گتیره بیلمزلر و محض رسمی دیلده رومان یازمالی‌دیرلار.» ...

بیزیم اؤیکو 5 (بیر اوتاقدا بئش قوناق، ایواز طاها)

 مین بیر گئجه: 1001 گئجه­­ـده یاییلان بیزیم اؤیکو سیرا حئکایه­لری، سونرالیقدا ائله بو آدلا کیتابلیق اؤیکو آنتولوژیسی شکلینده چاپ ائده­جه­ییمیزی دوکتور ایواز طاهایا بیلیندیردیکده، اوندان دا بیر اثر ایسته­دیک. اوستاد همیشه­کی کیمی ایستی قانلیقلا بیزیم ایسته­ییمیزی یئرینه یئتیریب، اؤز دَیرلی گؤستریش­لرینی ایسه بیزدن اسیرگه­مه­دی. بورادا، من، ایواز طاها کیمی آدین بو سیرادا اولماغیندان اؤز سئوینجیمی بیلدیره­رک، اؤیکو ساحه­سینده چالیشان باشقا سایین یازیچی­لاردان دا بیزه اؤیکو گؤندَرمک­لرینی ایستردیم...

***

بير اوتاقدا بئش قوناق

ايواز طاها

 

بوردا بيز بئش آدامیق. آمما سويوموز بير يئره گئتمير. بيزيم بئشيميز ده آيري بير گؤزله پنجره‌يه، چيراغا، چيركلي ديوارا، دؤشه­مه­يه باخير. سيقارئت كؤزويله دليك دئشيك اولموش دؤشه‌مه‌يه. باخيش­لاريميز او قده‌ر دَييشيک­دير كي، ائله بيل هره‌ميز آيري بير گزه‌يندن [سياره‌دن] گليب. منجه، تاوانا بيتيشميش خيرداجا پنجره، ايشيق رمزي­دير. بو گومان منه ائله لذت ائدير كي، اوردا اوچ رديف دوزولموش دمير داراق­لاري دا گؤرمك ايسته‌ميرم. ايکينجي سوروجو پنجره‌ني خوشلامير. دئيير: قيشدا بو پنجره‌دن ايچه‌ري سوخولان سويوق، سومويو اوشودور. گولشچي بيرينجي كز بورا قوناق گلدييینه باخماياراق، اونون سؤزونو اوسته‌له‌يير. بو پنجره‌نين شوشه‌سي يوخدور. اوتاغين اورتاسينداکي ديره‌يين باشينا فيرلانان سوباي كيشي‌نين‌ ده پنجره‌دن زهله‌سي گئدير. تؤوشويه تؤوشويه  دئيير:

ـ بوردا گئجه تئز گليب كئچير، اونون آز بؤلومونو اوياق قالير، چوخ بؤلومونو باشيني آتيب ياتيرسان، آمما بو پنجره‌دن باخديقجا گوندوز قورتارمير. اوردا گونشي گؤرمورسن، صوبحدن گون‌اورتايا، گون‌اورتادان گون‌باتانا فيرلانديغيني دويمورسان. تكجه گونش­سيز گؤيو گؤرورسن. هردن‌ بير  بولودلار گليب كئچمه‌سه، سانكي بير آغ تابلويا باخيرسان. داريخيرسان...

بیر شکیل، بیر خاطیره

شعر قوناقلیغی، اؤیکو قوناقلیغی

سون گون­لرده­کی تعطیلاتدا اؤیکوچو حامد احمدی منه قوناق ایدی، شاعیر دومان اردم ایسه رامین جهانگیرزاده­یه. چوخ­لاری اونو شاعیر کیمی تانییان نادر ازهری ده اؤز آتاسی­گیلی یوخلاسین دئیه ایکی اوچ گون اردبیلده اولاجاقدی تصادوفن. بئله­لیک­له، یازیچی دوستوم محمود مهدوی­نین قاتیلماسییلا بیزیم بیر نئچه ادبی اوتوروم­لاریمیز اولدو. حامد احمدی لپ­تاپ­ـینداکی اؤیکولردن "توتماتورا"، "ایکی دیوار آراسیندا" و "صمدلشمیش مسیح" آدلی اثرلری، دومان اردم "اؤپ اؤلومونو" باشلیقلی کیتابیندان علاوه ازبردن اولان بیر نئچه شعری، من­ (لاپ قیسا شعرلریمی دومان اردم­ـین قولاغینا پیچیلدادیغیملا بیرگه) "اورا آمئریکادیر!" و "یئددینجی بلا" آدیندا اؤیکولری، محمود مهدوی "بئش بارماق" ، "او قیزی آلاندان سونرا..." و "صاباحی یاغیش دئییب..." آدلی حئکایه­لری، و رامین جهانگیرزاده ده بیر نئچه شعر و اونونلا باغلی بیر پارا یازی­لار اوخودو. بو اوخونوش­لارین بیر چوخوندا، نادر ازهری باشدا اولاراق، دوست­لار اؤز تنقیدی باخیش­لارینی آچیقجا سؤیله­ییب، بعضن اثرله باغلی اطرافلی دانیشیق­لار آپاردیلار. بیر ده، گون­اورتالارین بیرینی شاعیر و اؤیکوچو صالح عطایی­نین قوناغی اولاراق (حامد، دومان، رامین، محمود و من)، حامد اوخودوغو اؤیکو و دومان­ـین شعر کیتابییلا باغلی بیر پارا موباحیثه­لر اولوب چئشیدلی دانیشیق­لار گئتدی.

***­

آچیقلاما 1:  نادر ازهری­نین بوتؤلوک­له دونیا ادبیاتی و اؤزللیک­له شرق ادبیاتی اوزره بیر پارا باخیش­لاری، یاخین گله­جکده و ائله بو وئبلاقدا یاییلاجاقدیر...

آچیقلاما 2: فتوشکیلده ساغدان سولا: نادر ازهری، حامد احمدی، رضا کاظمی، دومان اردم، رامین جهانگیرزاده. (اردبیل، یئددی گؤز کؤرپوسو) ـ بو فتوشکیلی یازیچی دوستوموز محمود مهدوی چکمیشدیر.  

 

تنقید 3. "بئش بارماق" اؤیکوسو و حامد احمدی ـنین باخیشلاری

سایین اوخوجولار! "1001 گئجه­"ـده یاییلان "بیزیم اؤیکو" سیرا حئکایه­لرین بیرینده (بیزیم اؤیکو 1)، محمود مهدوی­نین "بئش بارماق" آدلی اؤیکوسو سیزین قارشینیزا قویولموشدو. حامد احمدی بو اثرله باغلی اؤز باخیش­لارینی "چوخورلار" وئبلاقیندا یایمیشدیر. حامد یازدیغی تنقیدی اوخوماق ایسته­سه­نیزسه، آشاغیداکی آدرسین اوستونده کلیک ائدین، لوطفن.

http://chuxurlar.blogfa.com/post-42.aspx

بیزیم اؤیکو 4 (اورا آمئریکادیر، رضا کاظمی)

اورا آمئریکادیر!

رضا کاظمی

 

 قوجا ننه اؤز ائولرينده توي توتماق‌لاريني گؤردو. اري ده وار ايدي. ايكيسي قاپي آغزيندا دورموش، گلن قوناق‌لارا خوش گلدين دئييرديلر. كيشي تئز تئز اوغلويلا گلينه باخيردي. بير دفعه ده، اونون قولاغينا ساچ‌لاري قارا اولسايدي لاپ سنين جاوانليغينا اوخشایاجاقدی دئدییینده، قوجا ننه چؤنوب یئنه گلينين اوز گؤزونه باخميشدي. ماغيل گؤردوك‌لري يوخو اولمايايدي. اؤز توي چاغ‌لاري كيمي گنج اولموش اري،‌ نه‌يه دوشونورسن دئیه قوجا ننه‌دن سوروشدو. اونون ال‌لريندن ایسه ياپيشيب قوناق‌لارلا بيرليكده اوتاغين اورتاسيندا اوينادي. تؤوشوين قوجا ننه، اري كيمي يئر گؤيو قاتا بيلميردي آنجاق. گليني گولموشدو، اوغلو گولموشدو و اونلارين گولوش سس‌لري اوتاغا دولموش كيمي قوجا ننه گؤزلريني آچمیشدي. ساعاتين تيك تاك سسي ايدي، بیر ده گئجه‌نين قارانليغي ...

تنقید 2. احمد صیقلی و بالاجا بیر بهانه

 مین بیر گئجه: آشاغیداکی یازینی سایین تنقیدچی احمد بَی صیقلی، اردبیلین یئرلی قزئت­لری­نین بیرینده چاپ اولسون دئیه یازمیش­دیرسا دا، یازاری طرفیندن بو وئبلاقین اوخوجولارینا تقدیم اولونور. مین بیر گئجه، میننت­له بو یازیچی­نین باخیش­لارینی یایاراق، بیر سؤزون وورغولاماسینی دا گره­کلی گؤرور: سون ایل­لرده آنا دیلیمیزده چاپ اولموش اؤیکو و رومان­لارا گلدیکده، صالح عطایی­نین دون کیشوت و دلی دومرولون کؤرپوسو و منیم آدلاریم باشلیقلی کیتاب­لاریندان علاوه، ناصر منظوری­نین قارا چوخا و آواوا آدلی کیتاب­لارینی و اؤزللیک­له ایواز طاهانین قورشون هاردان آچیلدی آدیندا کیتابینی و بو اثرلرین اؤیکو ادبیاتیمیزدا بوراخدیغی اؤنملی ائتگی­لرینی اونوتمامالی­ییق.

                                                         ***

به بهانه­ی انتشار مجموعه داستان لاپ او اوزاق­لاردا

احمد صیقلی

 گرچه انتشار هر اثر ادبی در پهنه­ی این سرزمین به مثابه یک اتفاق مهم و قابل تامل از جانب فعالین عرصه­ی ادبیات و هنر تلقی می­شود، و لیکن طبع و نشر یک مجموعه داستان به زبان تُرکی پدیده­ی نادری است که دوستداران و علاقمندان ادبیات تُرکی را به شدت تحت تاثیر قرار می­دهد و حامل پیامی است برای کسانی که عدم شفافیت زبانی و یا فقدان فرهنگ لغات تُرکیِ هماهنگ شده را مفری برای گریز از زبان مادری و روی آوردن صِرف به زبان دوم می­دانند.

جای خوشوقتی است که در سال­های اخیر، ادبیات تُرکی ما در زمینه­ی شعر استعدادهای فراوانی را عرضه نموده و علاقه­مندان و مخاطبان خود را نیز در بین دوستداران این هنر یافته است. اما در زمینه­ی داستان این کنکاش به نحو چشمگیری کمتر بوده و یا اگر داستان­های پراکنده­ای نیز این­جا و آن­جا به رشته تحریر در آمده، مجال و یا امکان آن­را نیافته که در قالب یک کتاب به دست مخاطبان برسد. به دنبال انتشار مجموعه داستان دون کیشوت و دلی دومرولون کؤرپوسو/ دمرل دیوانه­سر و دن ­کیشوت و نیز رمان منیم آدلاریم/ نام­های من که چند سال پیش به قلم صالح عطایی انجام گرفت، این­بار مجموعه داستان لاپ او اوزاق­لاردا / خیلی آن دورترها گام مؤثر دیگری است که در زمینه­ی ادبیات داستانی این دیار برداشته می­شود و رضا کاظمی با اعتماد به نفس و با زبانی بی­تکلف مجموعه داستان دیگری را پیش روی خوانندگان داستان (آن­هم به زبان مادری) می­گذارد ...

تنقید 1. "لاپ او اوزاقلاردا" اؤیکو توپلوسونا بیر باخیش (1)

 مین بیر گئجه: آشاغیداکی یازینی یازیچی دوستوم محمود مهدوی یازمیش اؤز وئبلاقیندا (WWW.AzYaz.blogfa.com) ایسه اونو یاییملامیش­دیر. بو تنقید، یازاری­نین ایجازه­سییله عئینن بو وئبلاقدا دا گلیر. من هر نه­دن اؤنجه، واخت آییریب کیتابیمی اؤیکو اؤیکو اوخودوغوندان، بیر ده کیتابلا باغلی اؤز باخیش­لارینی یازدیغینا گؤره اونا بسله­دیییم سایغی­لاریمی بیلیندیرمه­لی­یم. بوردا، ها بئله اؤز حاضیرلیغیمی باشقا یازیچی­لارین دا تنقیدلرینی (هر سطحده، و هر باخیش اساسیندا) اوخویوب یایماغا بیلیندیریرم. گوجلو یارادیجیلیق­لار چوخراق گوجلو تنقیدلرین یاییلدیغی فضالاردا یازیلمیش... ادبییاتمیزدا او گونون تئزلیک­له گلیب چاتماق آرزوسویلا.   

                                                      ***

 

مدرن ادبییاتا دوغرو

«لاپ او اوزاق­لاردا» اؤيكو توپلوسونا بیر باخيش

(بيرينجي بؤلوم)

 

محمود مهدوي

 

ايران آذربايجانيندا نثر يازيلارينين قيتليغيندا بو كيتابداكي اؤيكولرين هر بيري پار پار پاريلداييب، اوخوجونو آددیم آددیم اؤز طرفينه چكير، اونو ايسه لذت دولو قيسا آن‌لارا دوغرو يؤنلدير.

منجه اؤيكوده ایکی شئی چوخ اؤنم داشیییر: بيري نثر، او بيري ايسه سؤژئت. رضا كاظمي‌نين  نثري آخارلي، شيرين و راحات اولماسايدي، منده (اوخوجو کیمی) هئچ بير ماراق دوغورمازدی. بو يؤنمده آنجاق، يازيچي‌نين ديله وئردييي اوستونلوك، اونا گؤركملي اوغور گتيريب اوخوجولارين ماراقلا كيتابي اوخومالاري ایسه اونون اوچون ديله گلمه‌ين «اَللرين آغريماسين» حؤكمونده‌دير.

يازيچي گنج چاغيندايكن ياشلي آداملاردان يازير. بونون دا سببي بيزه بللي ‌دئييل. او، قوجالارين كاراكتئرلريني اينانديريجي، اوره‌يه ياتان، همي ده ياراشيقلي يارادير. بونا دایاناراق، ایلک نظرده یازیچی­نین يئتميش هشتاد ياشي اولدوغو ذهنه چارپیر؛ آنجاق كيتابين شيناسنامه‌سينده‌ يازيلميش: 1356.

رضا كاظمي يازيلاريندا اَدا چيخارتماييب تكجه اؤز يازماغيندادير. او يئني باخيشلاريني صميميیتله يازيب، اوخوجويلا دوغما اونسييت قورور. او، اؤيكودن اؤيكويه «تزريقي ادبيات»ني داواملانديريب، اوخوجونو موم كيمي الينده ساخلايير.

اينديسه كئچك كيتابداكي اؤيكولره، ـ بوردا اوچ ايلك اؤيكو باره‌ده يازميشام: ـ

بیزیم اؤیکو 3 (کؤک و قیزساققیزی...، محمدرضا فریدی)

کؤک و قیزساققیزی (بیر ده، آنا و توچا) ماجرالاری

محمدرضا فریدی

 

کؤکون اوچ یاشی وار ایدی. یاش­لارینی قاباغینا تؤکموش، اونلاری ساییردی: ـ «بیر، سککیز، یوز.»، کؤکون گؤزلری بیردن آتیلدی آلنی­نین اوستونه: ـ «یوز!»

کؤک: ـ «آنا!»

آنا: ـ «جانا!»

کؤکون آناسی توفنگینی پنجره­دن خیابانا ساری توتموش، مکتبدن چیخان اوشاق­لاری قورشونلا ووروردو.

کؤکون تولاسی ایسه هاپیلی هاپیلی قاچیب قیریلان اوشاق­لاری گتیریردی.

کؤک یئنه ده دئدی: ـ «آنا!»

آنا: ـ «جانا کؤک! دئه­گینان.»

کؤک: ـ «آنا! من یوزَم.» ...

بیزیم اؤیکو 2 (دویمه، حامد احمدی)

 

دویمه

حامد احمدی

 

 

مارکس دئدی "مؤحکم و سارسیلماز اولمایان هر شئی، توستو اولوب گؤیه گئدر"

حیکایه باشلاندی، توستو اولماسین گؤیه گئتمه­سین. آمین!

  

 آرواد اؤسکوره اؤسکوره یوخودان  اویاندی. الینی بورنونا آپاردیقدا، شیره­لی ایستی قانینی حیس ائله­دی. یاواشجا آه چکدی، سونرا ایسه یورغانی اوستوندن قیراغا آتیب دورماق ایسته­دی. کیشی یوخو هاواسینا ـ "نه اولوب؟" دئیه سوروشدو.

ـ "بورنوم­نان قان آچیلیب!" دئییب الینی توتدو بورنونا.

کیشی دوردو. گؤزلرینی اووا اووا اونا باخدی: ـ "آخی نییه؟"

آرواد چییین­لرینی چکدی. کیشی اوتاغین لامپینی یاندیریب ایشکافدان بیر آز پامبیق گتیردی. ـ "بونو سوخ بورنووا... جولو بارماغیوی ­دا سیخ، باشیوی دا اوسته ساخلا."

کیشی دانیشاراق، آرواد پامبیغی بورنونا آپاریب جولو بارماغینی دا سیخدی. سونرا باشینی یوخاری توتدو.

ـ "سو ایچئیسن؟" کیشی دئیه سوروشدو. جاواب گؤزله­مدن آنجاق سو گتیرمه­یه دوردو.

ـ "یوخو گؤروردوم."

ـ "نه یوخوسو؟" ...

بیزیم اؤیکو 1 (بئش بارماق، محمود مهدوی)

 

بئش بارماق

محمود مهدوي

 

من آذربايجانلي بير ايش‌سيز، سيغورتا‌سيز

ـ دومان اردم ـ

 

 

بيز بئش يولداش هاميميز عالي تحصيل آلاندان سونرا، پايلاشديق اؤز آراميزدا بئش بارماغي، قمه‌ني، بيچاغي، نانچكو و قاييرما توفنگي. ايش‌سيز اولدوغوموزا گؤره، خيابان­لارا دوشوب بيرليكده قورخا قورخا گزيشدیك.

يولداش­لاريميزين بيري دئييردي: تاكسي­يا مينجه‌يين ان ياخين مسيرده دوشون، مقصده چاتماسانیز دا اؤنملي دئييل، يولون قالانيني پياده گئدرسينيز. او بيري دئييردي يولدا گئده گئده يان يؤره‌نيزي دؤردگؤز گؤزلمه‌لي‌سينيز، هئچ بللي دئييل بيري قمه‌ني كوره‌يينيزه تاخسين... سيز ایسه جان وئره­رک، او دا يازيسي اوخونمايان كارتيني گؤسترسین، باشينيزين اوستونده اَيلشيب دوداغيني ترپه‌ده ترپه‌ده اوزونوزه پيله­سین... سونرا اوتانمازجاسينا سيزله ساغوللاشسین دا. يا دا گئجه­لر ائوه قاييتدیغیمیزدا، ديوار ديبييله گلن کیمسه بیزی اؤلدوره‌جك قصديیله گلیر دئیه دوشونوردوک، بونو ایسه سؤیله­ییردیک بیر بیریمیزه دالبادال...